Curaçao-flagged M/T Belma ટેન્કરને Hellfire મિસાઇલથી નિષ્ક્રિય
અમેરિકાના સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)ના જણાવ્યા મુજબ 15 જુલાઈ 2026ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાંથી ખાર્ક આઇલેન્ડ તરફ જઈ રહેલા Curaçao-flagged M/T Belma નામના ખાલી ટેન્કરને અમેરિકન વિમાનો દ્વારા Hellfire મિસાઇલ વડે નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યું. CENTCOMનો દાવો છે કે ટેન્કર ઘણી ચેતવણીઓનું પાલન કર્યા વિના ખાર્ક તરફ આગળ વધવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો હતો અને તે ઈરાન ઉપર લાગુ થયેલ નૌકાદળના બ્લોકેડનો ભંગ કરવાનો પ્રયાસ કરતો હતો, તેથી તેને રોકવા માટે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
ખાર્ક આઇલેન્ડની વ્યૂહાત્મક મહત્વતા ખાર્ક આઇલેન્ડ પર્શિયન ગલ્ફમાં ઈરાનના દરિયાકાંઠાથી આશરે 26 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે અને ત્યાં વિશાળ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ, પાઇપલાઇન્સ અને મોટા ઓઇલ ટેન્કરો માટે લોડિંગ ટર્મિનલ છે. અહેવાલોએ જણાવ્યું છે કે ખાર્કની સ્ટોરેજ ક્ષમતા આશરે 30 મિલિયન બેરલ છે અને યુદ્ધ પહેલાં ઈરાનની લગભગ 90% ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ ખાર્ક મારફતે થતી હતી. એટલે ખાર્કની લોડિંગ ક્ષમતા અથવા તેની દરિયાઈ માર્ગોમાં લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપ ઊભો થાય તો ઈરાનની વિદેશી આવક અને વૈશ્વિક ઓઇલ સપ્લાય પર અસર પડી શકે છે.
CENTCOMનું નિવેદન અને ટેક્નિકલ વિગતો CENTCOM મુજબ અમેરિકન હવાઇ દળે ટેન્કરના સ્મોકસ્ટેકને નિશાન બનાવી Hellfire મિસાઇલ છોડીને Belma ને નિષ્ક્રિય કરી દીધું. તેમનું કહેવું છે કે તે ટેન્કર આ ઘટના બાદ વધુને વધારે હવે ઈરાન તરફ આગળ ગયું નથી. CENTCOM એ બતાવ્યું છે કે તે સમયે ટેન્કર unladen — એટલે કે ખાલી — હતું, એટલે આ હુમલો સીધા ઈરાનની ઓઇલ સપ્લાઈને નષ્ટ કરવા માટેનો હોવો જરૂરી નથી, અને એની પહેલા હેતુ ટેન્કરને ખાર્કના ટર્મિનલ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ રોકવાનો હતો.
ઈરાનની દાવો અને પુષ્ટિ અંગે સ્થિતિ આ ઘટના પછી 17 જુલાઈએ બુશેહર પ્રાંતના રાજકીય અને સુરક્ષા બાબતોના ડેપ્યુટી ગવર્નર એહસાન જહાનિયાએ દાવો કર્યો કે આ જ Belma NI 22 ટેન્કર પર બીજી બારીમાં બે અમેરિકન મિસાઇલ મૂકી હોવાની ઘટના થઇ હતી અને તે ટેન્કર પહેલા પણ બે દિવસ પહેલાં નિશાન બન્યો હતો. ઈરાનીએ એ પણ દાવો કર્યો કે તે વખતે ટેન્કરનો કાર્ગો ખાલી હતો. આ બીજો હુમલો અંગેના દાવાઓ ઈરાનની સત્તાવાર અધિકારી દ્વારા મૂકાયેલા છે, પરંતુ અમેરિકન સેનાએ તેની જાહેર પુષ્ટિ આપી હોવાના વિશ્વસનીય સત્તાવાર પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. તેથી “બે દિવસમાં બે વખત હુમલો” એ ઈરાની દાવો તરીકે જ વર્ણવવો જરૂરી છે અને તેનો સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી.
CENTCOMની જાહેરાત તે સમયે આવી હતી જ્યારે અમેરિકા 14 જુલાઈથી ફરીથી ઈરાનના બંદરો તરફ આવતા-જતા જહાજો ઉપર નૌકાદળની બ્લોકેડ અમલમાં મૂક્યું હતું. CENTCOM અનુસાર આ બ્લોકેડની શરૂઆતનાં 24 કલાકમાં બે વેપારી જહાજોએ અમેરિકન સૂચનનું પાલન કર્યું અને તદંતર Belma ને નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યું. Strait of Hormuz (હોર્મુઝ સંંધિ) વિશ્વના ઊર્જા વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને યુદ્ધ પહેલાં આ જળમાર્ગ વિશ્વના લગભગ એક-પાંચમો ભાગ જેટલા ઓઇલ અને ગેસના વેપાર માટે વાપરાતો હતો, તેથી ખાર્ક અથવા હોર્મુઝ વિસ્તારમાં કોઈ મોટું સૈન્ય હુમલો વૈશ્વિક ઓઇલ બજારમાં ચિંતાજનક અસર ઊભી કરી શકે છે.
ખાર્ક આસપાસ પહેલીવાર માર્ચમાં પણ અમેરિકન સેનાએ નિશાન બનાવ્યાં હતા; તે સમયે ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ મુખ્ય ઓઇલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નુકસાન પહોંચ્યું હોવાનું નિષ્કર્ષ બહાર આવ્યો નહોતો. ઓગસ્ટના અંતમાં અમેરિકાના પૂર્વ રાહતાચાર્ય તરીકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સોશિયલ મીડિયા ઉપરના દાવા પર પણ અધિકારીઓએ પછી સ્પષ્ટ કર્યું કે તે સમયે ખાર્ક પર કોઈ સીધો અમેરિકન હુમલો કરવામાં આવ્યો નહોતો. હાલમાં ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે એટલું સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકન સેનાએ ખાલી Belma ટેન્કરને Hellfire મિસાઇલથી નિષ્ક્રિય કર્યું હોવાનો CENTCOMનો દાવો છે અને ઈરાની અધિકારીનો બીજો હુમલા અંગેનો દાવો પ્રસ્તુત છે, પરંતુ ખાર્કના મુખ્ય ઓઇલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મોટા પાયે નુકસાન બાબતે વિશ્વસનીય પુરાવા હાલ ઉપલબ્ધ નથી.