નેપાળ-ચીન ગ્લેશિયર ધસકાની આપત્તિ
નેપાળ અને ચીનની સરહદ નજીક 26 ઓગસ્ટે Langtang Lirung વિસ્તારમાં ગ્લેશિયર અને ડેબ્રિસના વિશાળ ધસકાએ વિનાશક પૂર અને ડેબ્રિસ ફ્લો સર્જતાં આ આપત્તિ હવે મહાત્રાસદીના સ્વરૂપમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ છે. નેપાળના અધિકારીઓ પ્રમાણે દેશમાં મૃત્યુઆંક 1,003 સુધી પહોંચી ગયો છે જ્યારે ચીનના તિબેટ વિસ્તારમાં 16 લોકોનાં મોત નોંધાયા છે; બંને દેશોને મળીને મોતની સંખ્યા 1,019 બને છે. નેપાળમાં 3,916 લોકો હજુ લાપતા જણાવાયા છે અને ચીનની દિશામાં 546 લોકો લાપતા છે—મોટા આંકે બંને દેશમાં મળીને 4,400થી વધુ લોકો હજુ સુધી મળ્યા નથી. લાપતા લોકોમાં 583 વિદેશી નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.
ઘટનાની વિગતો
ઘટનાની જગ્યા અને કારણ વિશે માહિતી સેટેલાઇટ તસવીરો અને સિસ્મિક ડેટાના વિશ્લેષણથી જાણવા મળ્યું છે કે Langtang Lirung પર ગ્લેશિયરના એક મોટા હિસ્સા સાથે ત્યાંની બેડરોક પણ તૂટી પડી ગઈ હતી. બરફ, ખડકો અને કાટમાળનું મોટાપાયે સંગ્રહ નીચેની ખીણમાં ધસને સાથે થોડા જ સમયમાં નદીનું પ્રવાહ રોકાઈ ગયો અને ત્યારબાદ શક્તિશાળી પાણી-કાટમાળનો પ્રવાહ બનાવાયો. European Space Agency અનુસાર ગ્લેશિયર ધસકાથી બનેલો પ્રવાહી—પાણી, બરફ અને ખડકો—આગળ થતી ખીણો સુધી લગભગ 100 કિલોમીટર દૂર સુધી વિનાશ લાવ્યો હતો.
બચાવ અને રાહત કામગીરી
બચાવ, રાહત અને પડકારો નેપાળમાં બચાવ અને રાહત કાર્યવાહી માટે 21,000થી વધુ સુરક્ષા કર્મચારીઓને તૈનાત કરાયા છે. હેલિકોપ્ટર અને અન્ય વિમાનોની મદદથી દૂરના પર્વતીય વિસ્તારોમાં પહોંચવાનો પ્રયાસ થતો રહ્યો છે, જ્યાં રસ્તા, પુલ અને સંચાર વ્યવસ્થા ધોવાઈ ગયેથી બચાવકાર્ય અતિ મુશ્કેલ બની ગયું છે. અત્યાર સુધી ઓછી ખબર મુજબ 11,800થી વધુ લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય
Reutersના અહેવાલ અનુસાર નેપાળ માટે રાહત સહાય રૂપે 42 મિલિયન ડોલરથી વધુની સહાયનો પ્રવાહ શરૂ થયો છે. ચીન તરફથી DNA નિષ્ણાતો મોકલવામાં આવ્યા છે અને દક્ષિણ કોરિયાએ 44 સભ્યોની ઇમરજન્સી ટીમ મોકલી છે. ઘણી જગ્યાએ મૃતદેહોની ઓળખ શક્ય ન હોવાથી DNA સેમ્પલ લઈને મૃતદેહોની ઓળખ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
વિજ્ઞાનીઓની ચિંતા
વિજ્ઞાનીઓ અને નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હિમાલયમાં વધતું તાપમાન, ગ્લેશિયર્સનું ઝડપી પીગળવું અને પર્માફ્રોસ્ટની અસ્થિરતા એવા ગ્લેશિયર-સંબંધિત ધસકાઓ અને ડેબ્રિસ ફ્લોઝનો જોખમ વધારી શકે છે. તેમ છતાં, કોઈ એક ચોક્કસ ઘટનાને સીધા માનવસર્જિત હવામાન પરિવર્તનનું પરિણામ કહેવું વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય ન હોવાનું પણ નોંધાયા છે.