તાશ્કંદમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ઉઝબેકિસ્તાનનું સર્વોચ્ચ સન્માન
તાશ્કંદમાં ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને દેશનું સર્વોચ્ચ રાજ્ય સન્માન ઓલી દરજાલી દોસ્તલિક (Order of Oliy Darajali Dustlik) એનાયત કર્યું. સમારોહ દરમિયાન બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ વ્યૂહાત્મક અને વ્યાપક સ્તરે લઈ જવા સંબંધિત અનેક નિર્ણયની જાહેરાત કરી.
અહેવાલો અનુસાર, આ વડાપ્રધાન મોદીને મળેલું 36મું આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન છે અને બેઠકમાં યુરેનિયમ પુરવઠા સહિત ઊર્જા, વ્યાપાર અને ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં સહકારના મુદ્દાઓ પર ખાસ ચર્ચા થઈ. સન્માન અને પ્રતિષ્ઠા તાશ્કંદમાં યોજાયેલ સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ મિર્ઝિયોયેવે વડાપ્રધાન મોદીને ઓલી દરજાલી દોસ્તલિક એનાયત કર્યું.
દ્વિપક્ષીય સંબંધોને Comprehensive Strategic Partnership સુધી ઉન્નત કરવું
અહેવાલો અનુસાર, આ સન્માન મોદીના ભારત‑ઉઝબેકિસ્તાન સંબંધો મજબૂત કરવામાં દાખવેલ યોગદાન રૂપે આપવામાં આવ્યું છે. મુખ્ય ચર્ચા મુદ્દા અને સંમતિ પ્રતિનિધિ મંડળની બેઠકમાં વેપાર, રોકાણ, ઊર્જા, ટેક્નોલોજી અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને મજબૂત બનાવવાની બાબતો પર ચર્ચા થઈ.
બંને દેશોએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને Comprehensive Strategic Partnership સુધી ઉન્નત કરવાની સંમતિ આપી અને આગળની કામગીરી માટે સંસ્થાત્મક વ્યવસ્થાઓ કરવાની ઘોષણા કરી છે. યુરેનિયમ સપ્લાય અને ઊર્જા સહકાર બેઠકનો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો યુરેનિયમ સપ્લાય રહ્યો. અહેવાલો પ્રમાણે વડાપ્રધાન મોદીએ બંને દેશો વચ્ચે યુરેનિયમના પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થા વિકસાવવાની જાહેરાત કરી હતી.
આ પગલું ભારત‑ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં વધતા સહયોગ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાયું છે. વેપાર લક્ષ્ય અને બિઝનેસ સમિટ બન્ને દેશોએ બિઝનેસ લીડર્સની ભાગીદારી સાથે બિઝનેસ સમિટ યોજવાની યોજના ઘોષિત કરી છે, જેના હેતુ વેપાર અને રોકાણના નવા અવસરો શોધવાનો અને ખાનગી ક્ષેત્ર વચ્ચે સહયોગ વધારવાનો છે.
અહેવાલો અનુસાર, ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને 2030 સુધી વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વેપારને 5 અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું છે.
સંસ્થાત્મક સમન્વય અને અમલીકરણ
વડાપ્રધાન મોદીએ વિદેશ મંત્રી સ્તરનો Coordination Council બનાવવાની જાહેરાત કરી છે, જેથી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહકારને દિશા મળે. સાથે જ, બંને દેશોએ Joint Commissionને સચિવ સ્તરથી મંત્રી સ્તર સુધી ઉન્નત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ વ્યવસ્થાઓનો ઉદ્દેશ દ્વિપક્ષીય નિર્ણયો અને પ્રોજેક્ટોના અમલીકરણને ઝડપી બનાવવાનો છે.
શહેરો અને વિકાસ પ્રોજેક્ટો પર સહયોગ બંને પક્ષોએ ત્રણ Sister‑City અને Sister‑State પાસાં આગળ વધારવાની વાત કરી હતી. વડાપ્રધાન મોદીએ ઉઝબેકિસ્તાનમાં ચાલી રહેલા ‘New Tashkent’ જેવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સનો ઉલ્લેખ કરતાં ગુજરાતની GIFT Cityના અનુભવનો ઉલ્લેખ કર્યો અને ઉઝબેકિસ્તાનના પ્રતિનિધિમંડળને ભારતમાં ટેકનોલોજી આધારિત વિકાસ મોડલોનો અભ્યાસ કરવા માટે આમંત્રિત કરવાની ચર્ચા પણ થઈ તેવું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ઉઝબેકિસ્તાન પ્રમુખનો મૂલ્યાંકન અહેવાલો અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્જિયોયેવે ભારતની આર્થિક પ્રગતિ તથા ડિજિટલ ટેક્નોલોજી, માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને અવકાશ ક્ષેત્રમાં થયેલી પ્રગતિની પ્રશંસા કરી છે અને વૈશ્વિક મામલાઓમાં ભારતના વધતા પ્રભાવનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.
PM મોદીની ઉઝબેકિસ્તાન મુલાકાતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો રહ્યો. યુરેનિયમ પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થા, બિઝનેસ સમિટ અને ઉચ્ચસ્તરીય સંકલન તંત્ર જેવા નિર્ણયો બંને દેશોના સંબંધોમાં નવા તબક્કાની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યાં છે.