સુપ્રીમ કોર્ટે આજે 20 જુલાઇના રોજ CJP દ્વારા યોજાયેલા જંતર-મંતર પ્રદર્શન અને તેનો પોલીસ સાથે સંકળાયેલ કાર્યવાહી અંગે તપાસ કરવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ રચવાની ઔપચારિક ઓર્ડર જારી કરવાની જાહેરાત કરી હતી. સમિતિમાં સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ, હાઈકોર્ટેના પૂર્વ ચીફ જસ્ટિસ, પૂર્વ DGP અને પૂર્વ CBI નિર્દેશક સહિત અન્ય સભ્યોનો સમાવેશ થશે. અરજીકર્તાઓ અને અન્ય પક્ષોને સમિતિના સભ્યોના નામ સૂચવવા માટે આગેવાન આપવામાં આવ્યો છે.
દિલ્હી પોલીસનું સોગંદનામું અને મુખ્ય દાવા
દિલ્હી પોલીસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોગંદનામું દાખલ કરીને જણાવ્યું કે 20 જુલાઇની સંસદ માર્ચ ગેરકાયદેસર હતી અને તેને મંજૂરી ન હતી. ડેપ્યુટી કમિશનર ઓફ પોલીસ સચિન શર્માએ આ સોગંદનામું રજૂ કર્યું છે.
- ભીડ અને તૈનાતી: 20 જુલાઇના રોજ જંતર-મંતરની આસપાસ આશરે 30 હજારથી વધુ પ્રદર્શનકારીઓ હાજર રહીએ, અને લગભગ 3 કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલો આ સમૂહ નિયંત્રણમાં રાખવા માટે આશરે 5 હજાર પોલીસકર્મીઓ સ્ટેશન પર રહ્યા.
- ઘાયલાંક: ઘટના દરમિયાન ઝડપમાં 240થી વધુ પોલીસકર્મીઓ અને આશરે 200 પ્રદર્શનકારીઓ ઘાયલ થયા હતા.
- ફોટા અને વીડિયોના દાવા: અરજીઓમાં સિલેક્ટેડ ફોટા, અધૂરા વીડિયો અને અપ્રમાણિત મીડિયા રિપોર્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનું પોલીસ નોંધಿಸಿದೆ અને દાવો કર્યો છે કે વિડીયો તમામ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે એવી રીતે પૂરતો નથી.
- લાઠીચાર્જ સંબંધિત મુદ્દો: વીડિયોમાં દેખાતી લાઠી_ONLY એક ઘટના દર્શાવે છે અને તે લાઠી એક પ્રદર્શનકારીના હાથમાં હતી, અને સોગંદનામાામાં આ બાબત દર્શાવવામાં આવી છે.
- પ્રદર્શનકારીઓ દ્વારા પોલીસ પર હુમલો: પોલીસનું દાવો છે કે પ્રદર્શનકારીઓએ બેરિકેડ તોડી, પોલીસકર્મીઓ સાથે મારામારી કરી અને તેમની સુરક્ષા સામગ્રી ખેંચી કાઢી, જેના પછી હિંસા રોકવા માટે કાયદેસર પગલાં લેવામાં આવ્યા અને બળનો ઉપયોગ જરૂરી બન્યો.
- બળનો વપરાશ: પોલીસનું કહેવું છે કે પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે બળનો પ્રયોગ થયો હતો પણ પ્રદર્શનકારીઓ પર જરૂરી કરતા વધુ બળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો.
- સિવિલ ડ્રેસમાં પોલીસ મોરચે હાજરી: સ્પેશિયલ બ્રાન્ચ, સ્પેશિયલ સેલ, ક્રાઈમ બ્રાન્ચ અને સ્થાનિક પોલીસના જવાનો સાદા કપડામાં ભીડમાં હાજર હતા, જે પોલીસનું સાંનિધ્ય રણનીતિની ભાગરૂપ છે.
- હિસ્ટ્રીશીટર સંબંધી દાવો: પ્રદર્શનમાં અસામાજિક તત્વો અને ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા લોકો પણ સામેલ રહ્યા હોવાનું પોલીસનો દાવો છે; આશરે 2,873 પ્રદર્શનકારીઓ પર હત્યા, હત્યાના પ્રયાસ, લૂંટ, બળાત્કાર અને પંચાયત જેવા ગુનો નોંધાયેલા છે અને આ કેસોની તપાસ SIT દ્વારા કરવામાં આવશે.
- ફેશિયલ રિકગ્નિશનનો ઉપયોગ: પોલીસએ જણાવ્યું છે કે ફેશિયલ રિકગ્નિશન સોફ્ટવેર દ્વારા દરેક વ્યક્તિની પ્રોફાઇલ નોંધાતી નથી; તેનો ઉપયોગ ગંભીર ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા લોકોને ઓળખવા માટે થાય છે, અને માત્ર ફેશિયલ રિકગ્નિશનના આધારે કાર્યવાહી નહિ થાય—ફિલ્ડ વેરિફિકેશન પણ કરવામાં આવે છે.
પ્રદર્શનનો સમયગાળો અને 20 જુલાઇનો ઘટનાક્રમ
કોકરોચ જન્ભા પાર્ટી (CJP) નું જંતર-મંતર પ્રદર્શન 20 જૂનથી શરૂ થયું હતું. 20 જુલાઇના ‘સંસદ ચાલો’ દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ થઇ હતી. પોલીસે જણાવ્યા મુજબ પ્રદર્શનકારીઓએ પથ્થરમારો કર્યો હતો, જ્યારે CJP દ્વારા પોલીસની લાઠીચાર્જ અને ટીઅર ગેસના ઉપયોગનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો. તેના પછીથી પોલીસની કાર્યવાહી સંબંધિત વિવાદ વધુ ઊભો થયો છે અને મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓ તથા સુરક્ષાકર્મીઓ ઘાયલ થયાના પ્રત્યક્ષ અહેવાલો સામે આવ્યા છે.