COP31: આફ્રિકા વધુ અનુકૂળન ફંડની માંગ કરે છે; યુરોપ કહે પહેલેથી પ્રતિબદ્ધ રકમ લાગુ કરો

COP31 અનુકૂળન નાણાંની માંગ

COP31 માં આફ્રિકન ગ્રુપ ઓફ નેગોશિયેટર્સ અનુકૂળન (adaptation) નાણા 2035 સુધી વાર્ષિક $40bn (£30bn) ની બેઝલાઇનથી ત્રણ ગણો કરવા માગ કરી રહ્યો છે, આ રકમ વિકસિત દેશોએ 2025 સુધી પ્રદાન કરવાની પ્રતિબદ્ધતા આપી હોવાનો દાવો કરે છે. આ પ્રસ્તાવ સમિતિ દ્વારા અધિકારિક ચર્ચા માટે મૂકાયો નહોતો, છતાં આફ્રિકી પ્રતિનિધિઓ તેની વક્તવ્યમાં જોર આપી રહ્યા છે.

સ્થાનિક પ્રભાવ

ઉગાંડા અને માલાવીમાં સ્થાનિક પ્રભાવ નોંધાઈ રહ્યા છે. ઉગાંડાનાં ઉત્તરકારામોજા વિસ્તારમાં ખેડૂતો Elijah Lobur અને તેમના પરિવાર ધોરણ જીવન માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. સમાચારમાં જણાવ્યા પ્રમાણે એ પ્રદેશમાં એપ્રિલમાં શરૂ થયેલ તીવ્ર સુકાકાળે પાક નષ્ટ કરી દીધા છે. Elijah Lobur (44)ે બીમાસ્તબ્ધ અવસ્થા બતાવી જ્યારે કહ્યુઃ “Seven months without rain has brought us to this point where we now live in hunger.” સ્થાનિક અધિકારીઓ જણાવે છે કે વિસ્તારોમાં પાકમાંથી વધુનું 90% સુધી ફેલ થવું નોંધાયું છે.

માલાવીમાં Mathews Nkhambala એપ્રિલ 2024 માં આવેલા પૂરથી પ્રભાવિત થયા હતા — આ તે દેશ માટે Tropical Cyclone Freddyના પ્રસંગથી લગભગ એક વર્ષમાં ફરીના ઘટનાઓમાંથી એક હતું. તેઓએ પરિવાર સાથે ઊંચા સ્થાને ખસેડાતા પોતાનું ઘર પૂરેપૂરો વહેતા જોયું અને પોતાના પાકમાંથી 15 થૈલા સોરઘમ ગુમાવી નાખ્યા. તેમણે જણાવ્યું કે તેમની બાળકો એટલા આઘાતગ્રસ્ત થયા કે ઘણા મહિના શાળાએ જવાનું છોડાવી દીધુ હતું.

યુરોપનું મંતવ્ય

યુરોપનું કહેવું છે કે નવા નિશ્ચિત લક્ષ્યો બનાવવાના બદલે પ્રાથમિકતા એ હોવી જોઈએ કે પહેલેથી જ આપવામાં આવેલા પ્રતિબદ્ધ ફંડ kwetsભાવશીલ દેશો સુધી પહોંચે. EU ડેલિગેશનના નેતા Darragh O’Brienએ કહ્યું કે “We haven’t come to the table with additional monies or additional capital. It’s about what we have committed already and ensuring it’s deployed,” અને તે પગલાંઓ અને પ્રક્રિયાઓ સુધારવાની જરૂર મંજૂર કરી છે જેથી વિકસિત દેશો દ્વારા ઉપલબ્ધ નાણાં સુધી ઍક્સેસ સરળ બને.

યુરોપીય કમિશનની ક્લાઇમેટ કમિશનર Wopke Hoekstraએ કહ્યું કે સમિટે પહેલેથી જ કરેલી પ્રતિબદ્ધીઓને પતાવવા પર જ ધ્યાન આપવું જોઈએ. Hoekstraએ જણાવ્યું કે EUએ હમણાં સુધી વિકસિત દેશો દ્વારા કહેવામાં આવેલી $100bn પ્રતિબદ્ધીમાંથી $30bn પ્રદાન કર્યું છે અને અન્ય સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રોનો વધુ યોગદાન આવશ્યક છે.

આવશ્યકતા અને રિપોર્ટ

યુએનની Adaptation Gap Report મુજબ સબ-સહારા આફ્રિકાને વાર્ષિક લગભગ $51bn અનુકૂળન નાણાંની જરૂર છે, જ્યારે મધ્યપૂર્વ અને ઉત્તરી આફ્રિકા માટે એ આંકડો $112bn વાર્ષિક છે. વૈશ્વિક સ્તરે વિકાસશીલ દેશોએ 2035 સુધી વાર્ષિક અંદાજપત્ર પ્રમાણે આશરે $300bn અનુકૂળન નાણાંની જરૂર પડશે, પરંતુ 2024 માં વિકાસશીલ દેશોએ એમાંથી માત્ર આશરે 10% જ પ્રાપ્ત કર્યા હતા.

Nairobi આધારીત વિચારક સંસ્થા Power Shift Africa અનુસાર આફ્રિકામાં હવામાન-સંબંધિત નુકસાન માટેનો અંદાજ $440bn છે જેનો સમયગાળો 2020 થી 2030 વચ્ચેનો છે. પેરિસ કરાર 2015 હેઠળ વિકસિત દેશો વિકાસશીલ દેશોને આ પ્રકારની નાણાકીય સહાય પ્રદાન કરવા માટે જવાબદાર છે.

યોજનાઓ (NAPs) અને ક્ષમતા-ખામી આ પ્રસ્તાવિત વધારા અંગેની ચર્ચા દરમિયાન ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો કે 23 આફ્રિકી દેશોએ હજી સુધી UN ક્લાઇમેટ કન્વેંશન સેક્રેટેરીયેટને તેમની National Adaptation Plans (NAPs) સબમિટ કર્યા નથી. NAPs એ દસ્તાવેજો છે જે બતાવે છે કે હવામાન પરિવર્તનથી કેવી અસર પડી છે અને કયા જોખમોનો સામનો છે; તે નાણાકીય સહાય માટે અરજીઓ તૈયાર કરવામાં મદદ કરે છે.

Warrior Squad Foundation ના Milton Lorpiaએ જણાવ્યું કે karamoja જેવા પ્રદેશોએ દાયકાઓથી ચક્રવાતી સુકા અનુભવ્યા છે પરંતુ સર્વગ્રાહી કામગીરી માટેનું કોઈ વિશિષ્ટ આયોજન ન હોવાથી અસર ઘટાડવામાં મુશ્કેલી પડી છે. Oxfamના David Abudhoએ કહ્યું કે જે દેશોએ NAPs સબમિટ ન કરી શક્યાં છે તેઓ પહેલેથી જ દેવું દબાણ અને અર્થવ્યવસ્થાત્મક દબાણ સહિતની અનેક આતંકિત પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે તેમના સરકારી સ્તરે અનુકૂળન માટે રોકાણ કરવાની ક્ષમતા મર્યાદિત છે.

ActionAidની Sheila Apinyએ જણાવ્યું કે NAPs ના અભાવે અનુકૂળન નાણાં અને તકનીકી સહાયની ખામી દેખાય છે અને તે જણાવી છે કે સૂત્રો ન મળતા દેશો નીતિ તૈયાર કરવામાં પછાત રહે છે, અને નીતિ ન હોવાને કારણે નાણાં પ્રાપ્તિ વધુ અઘરી પડે છે.

Power Shift Africaના Amos Wemanyaએ કહ્યું કે અભાવી યોજના અને સંસાધનોના કારણે સરકારો આપત્તિને પ્રતિસાદ આપવાનાં ચક્રમાં ફસાઈ જાય છે છતાં પ્રિવેંટિવ રોકાણ કંપનીગણેઃ વહેલાં ચેતવણી પ્રણાલીઓ, હવામાન-સહિ шинીઝિક ખેતી અને જળસુરક્ષા જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં નાણાં મુકવામાં નિષ્ફળ રહે છે.

UNDPએ પણ કહ્યું છે કે તેણે 45 દેશોમાં NAPs તૈયાર કરવામાં મદદ કરી છે, પરંતુ NAP તૈયાર હોવું જ જરૂરી નાણાં મળવાની ગેરંટી નથી.

સારાંશરૂપે, COP31 પર મુખ્ય વિવાદ એ રહી કે આફ્રિકા તરફથી અનુકૂળન નાણાં વધારવાની માંગ છે, જ્યારે યુરોપનું મંતવ્ય એ છે કે નવા લક્ષ્યો તૅ થતા પહેલા પહેલેથી રાખવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધ રકમને ઝડપથી અને અસરકારક રીતે kwetsભાવશીલ દેશો સુધી પહોંચાડવી વધુ મહત્વની છે.