જાપાનનો પ્રસ્તાવ
જાપાનના વડાપ્રધાન તાકાઇચીએ 17 નવેમ્બર, 2026ના રોજ મનીલામાં ASEAN શિખર સંમેલનમાં 48 દેશો સમક્ષ ‘એશિયન એનર્જી એજન્સી’ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. સ્રોત મુજબ આ એજન્સી કટોકટીના સમયમાં તેલ ભંડારની વહેંચણી માટે નિયમો બનાવશે અને એશિયાઈ દેશોને ભાવવધારથી બચાવવા મદદ કરશે.
એજન્સીનું ઉદ્દેશ્ય
તાકાઇચીએ જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવિત એજન્સી 1974માં તેલ સંકટ સમયે બનેલી ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA)ના માળખા પર આધારિત હશે. તેમાં ‘તેલ સુરક્ષા ટાસ્ક ફોર્સ’ બનાવવાની વાત કરવામાં આવી છે. આ ટાસ્ક ફોર્સનું નેતૃત્વ જાપાન IEરીઆ (ERIA) સાથે મળીને કરશે.
ટાસ્ક ફોર્સનો ઉદ્દેશ્ય
ટાસ્ક ફોર્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધ કે અન્ય કટોકટી દરમિયાન સભ્ય દેશોના રાષ્ટ્રીય તેલ ભંડારમાંથી તેલ મુક્ત કરી એકબીજા સાથે શેર કરવા માટે નિયમો તૈયાર કરવાનો રહેશે. આ પહેલ મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઊર્જા સંકટને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે.
ભારત માટેની અસર
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું આશરે 90% ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે. આવી કોઈ એશિયન સ્તરની સુરક્ષા વ્યવસ્થા ભવિષ્યના વૈશ્વિક સંકટ દરમ્યાન પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ અને મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.