ન્યૂઝીલેન્ડની સામાન્ય ચૂંટણીમાં સ્પષ્ટ વિજેતા નહીં
શનિવારે થયેલી ન્યૂઝીલેન્ડની સામાન્ય ચૂંટણીના પ્રાથમિક પરિણામો અનુસાર કોઈપણ પાર્ટી પાસે એકલ બહુમતી નથી અને મુખ્ય બે પક્ષો ગઠબંધન માટે વાટાઘાટ કરવા તૈયાર છે. પ્રાથમિક પરિણામોમાં પ્રાઈમ મિનિસ્ટર ક્રિસ્ટોફર લક્સનાની કેન્દ્ર-સંરક્ષણભાવનાવાળી નેશનલ પાર્ટીએ 42 બેઠકો જીતી છે પરંતુ સરકાર રચવા માટે તેને સરળ બહુમતી માટે 19 બેઠકોની ઉણપ છે.
આસન વિતરણ અને મતગણતરીની સ્થિતિ પ્રાથમિક પરિણામો અનુસાર બેઠક વિતરણ નીચે પ્રમાણે છે:
- National Party: 42 બેઠકો
- Labour Party: 36 બેઠકો
- Greens: 16 બેઠકો
- ACT: 13 બેઠકો
- New Zealand First: 12 બેઠકો
- Opportunity Party: 7 બેઠકો
- Te Pāti Māori: 5 બેઠકો
સૂત્રોએ જણાવ્યા પ્રમાણે નેશનલ પાર્ટી ACT અને New Zealand First સાથે ગોઠવણ કરી શકે તો તેઓ ડાબા-પ્રવૃત્તિના બ્લોક કરતાં નાજુક આગળ થઈ શકે છે, પરંતુ તે માટે પક્ષો વચ્ચે સમજૂતી જરૂરી રહેશે. ન્યૂઝીલેન્ડમાં વધુ than 99% મતગણતરી થઇ ચૂકી છે અને નેશનલ અને લેબર બંને વોટ શેર મુજબ ટકરાળા સ્થિતિમાં છે; પ્રાથમિક પરિણામો અનુસાર મુખ્ય બંને પક્ષોનું સંયુક્ત મતશેર આશરે 60% છે.
પક્ષ નેતાઓની પ્રતિક્રિયા
ક્રિસ્ટોફર લક્સને વિરોધી નેતા ક્રિસ હિપકિન્સને “very hard-fought race” માટે અભિનંદન આપતાં પાર્ટી સભ્યોને કહ્યું કે “whatever the final count, we are incredibly proud of each and everyone for you”. તેમણે જાહેર કર્યું કે જ્યારે સુધી આખરી પરિણામ કન્ફર્મ નહીં થાય ત્યાં સુધી તેઓ કેરટેકર સરકાર ચલાવશે અને પછી “With those final results there can then be meaningful negotiations.” તરીકે વાટાઘાટ શરૂ થશે.
પક્ષવાદી નેતા ક્રિસ હિપકિન્સે કહ્યું કે “the people have spoken” અને ઉમેર્યું “It may take a bit longer to work out what they’ve said.” હિપકિન્સે જણાવ્યું કે આ પરિણામથી સ્પષ્ટ થાય છે કે “the next parliament is going to require all of us to compromise, to work together and to find a common ground”.
Opportunity Party અને ખાસ મતોની ભૂમિકા Opportunity Party પ્રથમવાર પાર્લિયામેન્ટમાં પ્રવેશી છે — તે 5% થ્રેશોલ્ડ ક્રોસ કરી હતી અને પ્રાથમિક પરિણામો અનુસાર 7 બેઠકો મેળવ્યા છે. એ પક્ષને આ ચૂંટણીમાં ‘કિંગમેકર’ કહેવાય રહ્યું છે અને તેના નેતાઓએ કહ્યું છે કે તેઓ સૌથી વધુ બેઠક મેળવનાર પક્ષ સાથે પહેલા વાટાઘાટ કરશે.
Opportunity ના વોચ પાર્ટીમાં નેતા Qiulae Wongએ સમર્થકોને કહ્યું: “We believe that we can change the way we do politics to focus on the future, on the next generation, and on finding common ground.” ઓટેગો યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર એન્ડ્ર્યૂ ગેડિસે Opportunity ને “the Opportunity Party as a wildcard player” કહી અને જણાવ્યું કે એ નિર્ણય કરશે “which bloc of parties is able to govern”.
સૂત્રો કહે છે કે નિર્ણયમાં માત્ર પાર્ટીઓ વચ્ચેની જ નહીં પરંતુ વ્યક્તિગત ચૂંટણી ક્ષેત્રોમાં આવેલા નાની નાની મતાવાર જઓ (special votes) ના પરિણામો પણ નિર્ધારક હશે; વિશેષ મતો (special votes) તે મત છે જે મતદાતાઓ તેમના ચૂંટણી વિસ્તારમાંથી બહાર અથવા વિદેશમાં આપે છે અને તે આગામી ત્રણ અઠવાડિયાંમાં પ્રક્રિયા અને ગણતરી માટે રહેશે.
ચૂંટણીનું મથક અને સામાજિક પ્ર konteks પ્રચાર પ્રાથમિક રીતે જીવનયાપન ખર્ચ અને બેરોજગારી દ્વારા પ્રભાવિત રહ્યું. રોય મોર્ગનની પોલિંગ હેડ જુલિયન મેકક્રાનને અનુસાર કોસ્ટ-ઓફ-લિવિંગ મુખ્ય મુદ્દો રહ્યો અને તેમણે કહ્યું: “Three years ago, Luxon came in saying he’d be making New Zealanders’ lives better and solving these economic issues, but he hasn’t really delivered.”
સોશિયલ કોહિઝન સર્વે અનુસાર અર્ધાથી વધુ લોકો ન્યૂઝીલેન્ડને તકની ભૂમિ તરીકે હવે નહીં સાચવે અને રેકોર્ડ સંખ્યામાં ન્યૂઝીલેન્ડવાસીઓ, ઘણી વખત ઑસ્ટ્રેલિયાએ જતા હોય છે. ગ્રીન્સને પ્રારંભિક રીતે તેમના વોટમાં થોડો વધારો થયો છે અને તેઓએ મુખ્ય સુપરમાર્કેટોને દુકાનો વેચવાની ફરજ પાડવાની અને જાહેર સ્વમાલિકીના દુકાનો બનાવવાની પ્રસ્તાવિત વક્તવ્ય રજુ કર્યું હતું.
આગળની પ્રક્રિયા ઇલેક્ટોરલ કમિશન દ્વારા ઔપચારિક પરિણામ જાહેર કરવાની તારીખ 27 November નક્કી કરવામાં આવી છે. ત્યાર સુધી સ્પેશ્યલ વોટ્સ અને બાકી રહેલી ગણતરીઓ પ્રક્રિયા હેઠળ રહેશે અને ત્યારબાદ જ ગઠબંધન વાટાઘાટો પૂર્ણ સ્વરૂપે આગળ વધશે.