દિવાળીના દીવડા
નંદનવનમાં નવનિર્મિત માટીના દીવડા વેચાવાનો બનાવ થયો. મીઠ્ઠુ નામના વેપારીએ માટીના દીવડા રંગબેરંગી કરી બજારમાં તાલે મૂક્યાં ત્યારે થોડી ઝઘડાલા સ્થિતિ સર્જાઈ—મેના બટકબોલીએ વિદેશી બેટરી ચાલતા દીવડાઓનું પથારી લગાવ્યું અને પોતાનું પ્રચાર શરૂ કર્યું. આ વચ્ચે મીઠ્ઠુએ માટીના દીવડા સામે પોતાની વસ્તુઓનું પ્રચાર કરવો શરૂ કર્યો અને લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું.
નંદનવનનો માહોલ અને બાળરમ્ય દ્રશ્ય જંગલે તહેવારની તૈયારીઓ અને ખુશાલીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. ઉજવણીની વાતચીતમાં કલ્લુ વાઘ અને માંજરી બિલાડી જંગલની સફાઈ કરી રહ્યા હતા, ટપ્પુ વાંદરો અને કાશી કુતરી આજે એક થઈ મિઠાઈ બનાવી રહ્યા હતા. કરસન કાગડો અને કાળી કોયલ બધાના માળા સજાવતા હતા. પીળો પોપટ ઉદાસ બેઠો હતો અને તેની પત્ની લીલી પૂછતી હતી કે તે ઉદાસ કેમ છે.
તેના પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કથામાં આવતો દેખાય છે અને પછી મીઠ્ઠુની યોજના લાગૂ થઈ છે. મીઠ્ઠુની તૈયારી અને ઉત્પાદનો મીઠ્ઠુ બે દિવસની મહેનતથી માટીના દીવડાને રંગબેરંગી કરીને તૈયાર કર્યો. તે માટીના કોડિયાં અને ગાયના છાણનો ઉપયોગ કરીને કોડિયાં બનાવવામાં આવ્યા હતા. મીઠ્ઠુએ માટીથી તૈયાર આરતીની થાળી, સાથિયા, પાન આકારના જુદા–જુદા દીવડા અને માટીના અખંડ દીવા પણ બનાવ્યાં હતા.
બજારનો દ્રશ્ય અને મીઠ્ઠુની રજૂઆત મેના બટકબોલીએ બજારમાં વિદેશી દીવડાઓનું પથારી મુક્યું અને જાહેર કરી કે તે દીવડા બેટરીથી ચાલે છે, તેલ ભરવાની જરૂર નથી અને ભાવમાં સસ્તા છે. તેની પથારી સામે ભીડ એક સમયે જોવા મળી. મીઠ્ઠુએ પણ પોતાના માટીના દીવડા લઈ સામે બૂમો પાડવા શરૂ કર્યો અને ગ્રાહકોને માટીના દીવડાનું મહત્વ સમજાવવા લાગ્યો.
મીઠ્ઠુએ સમજૂતી આપી: “જુઓ, આ માટીનું કોડિયું છે. એ માટી આપણા દેશની છે. જે દેશમાં આપણે જન્મ લીધા છીએ એનું ઋણ આપણને ચુકવવાનું છે.” મીઠ્ઠુએ ચર્ચા કરી કે ગાયના છાણવાળા કોડિયાં બનાવવામાં આવે છે અને એ કોડિયાંમાં ગાયના ઘીનો દીવો કરવાથી વાતાવરણમાં ઓક્સિજન વાયુ ભળે છે અને હકારાત્મક ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે. મીઠ્ઠુએ વિદેશી દીવડાઓમાં રસાયણનો ઉપયોગ થવાનો અને તે હાનિકારક ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકે તેવો દાવો કર્યો.
આ બધા નિવેદનો મીઠ્ઠુના શબ્દોમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. ખરીદી અને પરિણામ મીઠ્ઠુની વાત સાંભળી મેના તેની પથારી છોડીને મીઠ્ઠુની પાસે આવી અને મીઠ્ઠુની વસ્તુમાંથી પહેલી ખરીદી કરી. ત્યારબાદ મીઠ્ઠુની દુકાનમાં ભીડ વધી અને લોકો માટીના દીવડા ખરીદવા લાગ્યા. ઘણી મહેનત પછી દીવાળીમાં મીઠ્ઠુના ઘરના આંગણું રંગબેરંગી દીવડાથી શોભિત થયું અને નંદનવન પણ દીવડાથી ઝળહળી ઉઠ્યું.