જોઝેફ કાબિલા FRNના નેતા બન્યા
ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગોના પૂર્વ રાષ્ટ્રપ્રમુખ જોસેફ કાબિલાને આ માસની શરૂઆતમાં Front for the Refoundation of the Nation (FRN)નું નેતૃત્વ અપાવવામાં આવ્યું છે. આવી જાહેરાતથી દેશભરમાં હલચલ મચી ગઇ છે કારણ કે તેની સાથે M23 યુદ્ધબંઘનો возможное સંબંધ ચર્ચામાં છે.
આ ગઠબંધને ગયા વર્ષે પૂર્વી કોંગોના ઘણા વિસ્તારો, જેમાં મુખ્ય શહેરો Goma અને Bukavu પણ સામેલ છે, કબ્જે કર્યા હતા. હવે 55 વર્ષની ઉંમરમાં કાબિલા ફરી એકવાર બળપ્રયોગ સાથે જોડાયેલી રાજકીય નેતૃત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.
કાબિલાની રાજકીય સફર
પૃષ્ઠભૂમિ અને રાજકીય સફર કાબિલા પહેલાં પોતાના પિતા લોરાં કાબિલાને સત્તામાં લાવનાર બળઘટિત ગઠબંધનનો કમાન્ડર હતો અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપ્રમુખ બન્યો. તે 18 વર્ષ સત્તામાં રહ્યા અને પછી શક્તિને વારસાએ આપીને, 2019માં Félix Tshisekedi સાથે રાજકીય ગઠબંધન રચાયું હતું.
આ ગઠબંધન ડિસેમ્બરમાં 2020માં કમી પડવાનું શરૂ થયું અને બંને નેરતાઓ વિરોધીઓ તરીકે ઉભા રહ્યા. પછી કાબિલા દક્ષિણ આફ્રિકામાં આત્મ નિર્વાસનમાં ગયા હોવાથી તેમના વિરોધાભાસી અભિગમ વધ્યા.
M23 સાથે સંબંધ
M23 સાથે સંબંધ અને સૈન્ય-પ્રદેશિક સ્થિતિ જ્યારે કાબિલા FRNનો નેતા બનાવવામાં આવ્યો, ત્યારે ઘણાં લોકોને ખાતરી થઇ ગઇ કે તે M23 સાથે કામ કરી રહ્યા છે. વિશ્લેષણો મુજબ M23નાં ટેરિટોરીયલ વધારા દેશ ના પૂર્વી પ્રૉવિન્સમાં કેન્દ્રિત રહ્યા છે, જે રાજધાની Kinshasaથી લગભગ 1,500km (1,000 miles) દૂર છે.
કાબિલાના રાજકીય નેટવર્ક હૈ એવી શક્યતા છે કે ગઠબંધનને રાષ્ટ્રીય સ્તરે વધુ પહોંચ મળી શકે, પરંતુ તે સૈન્ય અભિયાન સમગ્ર દેશમાં ફેલાવી શકે છે કે નહીં તે અનિશ્ચિત છે.
વિદેશી પ્રતિબંધો
વિદેશી પ્રતિબંધો, કાનૂની સ્થિતિ અને વ્યાખ્યા કાબિલા પર નિયત ઉમેરાયેલા આરોપો અને M23ને સહાય આપવાની આક્ષેપોને કારણે અમેરિકાએ પ્રતિબંધો મૂક્યા છે. 2025માં તેમણે ગેરહાજરીમાં દંગખોર અને પૂર્વી કોંગમાં હિંસા પૃથક્કરણ સહિતના આરોપોમાં સેન્ય ન્યાયાલય દ્વારા સાજા ગુનો ઠકાવવામાં આવ્યા અને તેમને મોતની સજા આપી હતી.
પત્રકાર અને વિશ્લેષકોનું કહેવામાં આવ્યું છે કે આવા કાયદા અને બહિષ્કરણો કાબિલાના વિકલ્પો સીમિત કરી શકે છે. પ્રતિસાદ અને વિશ્લેષકોની ટિપ્પણીઓ પોલિસી વિશ્લેષક Henry-Pacifique Mayalaે BBCને જણાવ્યું: “He actually was left with no other choice.” Mayalaે એમ પણ કહ્યું: “I’m not sure that he is making this huge leap in the dark without having received considerable assurance,” અને સૂચવ્યું કે M23ની સૈન્ય શક્તિ કાબિલાને ભવિષ્યની ચર્ચાઓમાં વધુ અસરકારી સ્થિતિ આપ શકે છે.
Félix Tshisekediની પ્રતિક્રિયા
International Crisis Groupના Great Lakes વિશ્લેષક Richard Moncrieffે કહ્યું: “Tshisekedi has strong American backing. He has a lot of money. And he generally controls the political system and, as far as we can see, the military system.” રાષ્ટ્રપ્રમુખ Félix Tshisekediનો પ્રતિક્રિયામાંકોણો કડક રહ્યો છે; તેમણે કહ્યું: “In my view, it’s simply proof that he has never loved this country, and even less its inhabitants.”
પૂર્વ ચૂંટણી કમિશનના પૂર્વ પ્રમુખ Corneille Nangaa, જે હવે FRNમાં કાબિલાના ડેપ્યુટીઓ પૈકીના એક છે, એ France 24 ને સપ્ટેમ્બર 2023માં જણાવ્યું: “I can confirm that I helped draft the deal,” અને ઉમેર્યું: “Tshisekedi is a liar. He knows there was an agreement and he knows what was contained in the deal.” Félix Tshisekediએ હંમેશા કહ્યું છે કે તેમણે કાયદેસરની રીતે ચૂંટણી જીતી હતી.
નિષ્કર્ષ
અંતિમ પ્રભાવ અને આગામી દૃશ્ય કાબિલાનું FRNને નેતૃત્વ અપવાનો એ નિર્ણય DR Congoની રાજકીય પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવશે. C64 વિરોધી ગઠબંધને આ સપ્તાહે કાબિલાની બગાત્રીને સમર્થન આપવાનું ઇનકાર કર્યું અને કહ્યું કે દેશની અનેક સુરક્ષા સંકટોને ફક્ત સૈન્ય દ્વારા હલ કરવી યોગ્ય ન હશે; તેમનું કહેવું છે કે તેઓ Félix Tshisekedi અને જોસેફ કાબિલા સાથે સીધા સંવાદ કરવા ઈછુક છે.