સરદાર પટેલની હિંમત
સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના બાળપણનો એક પ્રસંગ તેમના અડગ મનોબળ અને નિર્ભયતાનું પ્રતીક બની ગયો છે. નાના વલ્લભભાઈના શરીર પર થયેલા દુઃખદાયક ગુમડાના ઉપચાર દરમિયાન તેમના વેલીના વૈદ્યે તે ફોડલો મટાડવા માટે ગરમ ધગધતા લોખંડની સળિયાથી ડામ આપવાની સલાહ આપી. તે સમયે તબીબી સાયન્સ એટલો પ્રગટ્યો ન હતો કે આવા ઉપચાર દર્દ વિના કરી શકાયઃ આજે ત્યાં સુધી ઉપલબ્ધ આધુનિક દવાઓ અને સાધનો તે સમયે ન હતા.
ઉપચાર વખતે ડૉક્ટરને ડિસ્સાહયતા હતી કે નાનકડા બાળકે એટલી પીડા સહન કરી શકશે કે નહીં, પરંતુ વલ્લભભાઈએ નિર્ભયતાથી કહ્યું: ‘હું દરેક પ્રકારની પીડા અને તકલીફ સહન કરવા તૈયાર છું. હું કોઈપણ પ્રકારના ડરથી મુક્ત છું. મારી દ્રઢતા અને હિંમત વિશે તમે જરાય શંકા ન કરો.’ તેમની આ તટસ્થ અને દ્રઢ નિષ્ઠાએ ડૉક્ટરને પણ આશ્ચર્યજનક રીતે હિંમત આપી અને ઉપચાર સફળ રહ્યો.
જીવનગાથા અને યોગદાન આ પ્રસંગ સરદાર વલ્લભભાઈના અડગ મનોબળનો એક નમૂનો છે. આગળ વધતાં તેઓ પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીજીના નેતૃત્વમાં સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં સક્રિય રહ્યા અને દેશની આઝાદી માટે સતત સંઘર્ષ કર્યા. આઝાદી વખતે ભારતમાં જે સેંકડો દેશી રજવાડાં હતા, તેને એક અખંડ રાષ્ટ્રના સૂત્રમાં પરિવહિત કરવાનું ઐતિહાસિક અને ભગીરથ કાર્ય પણ સરદાર વલ્લભભાઈએ પૂર્ણ કર્યું અને તેથી તેમને ‘લોખંડી પુરુષ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સરદાર પટેલના ગુણધર્મો તરીકે સામાન્ય રીતે નીચેના લક્ષણો ઉલ્લેખવામાં આવે છે: દ્રઢતા, સમજદારી, શિસ્ત, નેતૃત્વ, એકતા અને સંગઠનશક્તિ, અડગ આત્મવિશ્વાસ અને નીડરતા, દેશપ્રેમ, સ્મૃતિ અને ઝગમગતા પ્રતિક.
સરદાર પટેલના યોગદાનની સ્મૃતિ તરીકે ગુજરાતમાં કેવડિયા ખાતે નર્મદા કિનારે તેમની સ્મૃતિરૂપે વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા ‘સ્ટેચ્યુ આફ યુનિટી’ બનાવવામાં આવી છે. તેમની જન્મજયંતિ ૩૧ મી આક્ટોબરે ઉજવવામાં આવે છે. લેખમાં પ્રેરણા રૂપ કથન તરીકે વાચકોને ત્યાં પરિવાર સાથે કે શાળાના પ્રવાસમાં ચોક્કસ મુલાકાત કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.