કર્ણાટકમાં મતદાર યાદી
કર્ણાટક ચૂંટણી પંચે સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી અને અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરી છે. આ પ્રક્રિયામાં આશરે 1.08 કરોડ મતદારોના નામ ફાઇનલ યાદીમાંથી હટાવવા આવ્યા છે, જે રાજ્યના કુલ મતદારોમાં લગભગ 19.48% ની ગેરહાજરી દર્શાવે છે.
પંચે વેરિફિકેશન અને એન્યુમરેશન ફોર્મ ન મળવાના આધારે આ પગલાં લીધા છે અને અંતિમ યાદીમાં કુલ 4.46 કરોડ પાત્ર મતદારોને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. સ્પેશિયલ ઈન્ટેન્સિવ રિવિઝન અને પરિણામ ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીને વધુ સચોટ અને પારદર્શક બનાવવા માટે વિશેષરૂપે તપાસ ચલાવી.
આ તપાસમાં જૂની ડ્રાફ્ટ રોલમાંથી આશરે 1.08 કરોડ નામો દૂર કરવામાં આવ્યા અને અંતિમ યાદીમાં કુલ 4.46 કરોડ પાત્ર મતદારો સમાવિષ્ટ થયા. પંચે તેમાં સમાવિષ્ટ વેરિફિકેશન અને એન્યુમરેશન દસ્તાવેજો ન મળવાને કારણે નામો કાપ્યા છે.
ASDD કેટેગરી અનુસાર વિભાજન
ચૂંટણી પંચે ASDD — એટલે કે ગેરહાજર, કાયમી સ્થળાંતરિત, મૃત્યુ પામેલા અને ડુપ્લિકેટ મતદારો—ની તપાસ કરી. વહીવટી આંકડાઓ અનુસાર મુખ્ય કેટેગરીઓની સ્થિતિ આ પ્રમાણે છે: 65,45,679 મતદારો કાયમી રીતે અન્ય સ્થળે સ્થળાંતરિત રહ્યા છે (11.81%). 19,00,926 મતદારો તેમના નોંધાયેલા સરનામે ગેરહાજર મળ્યા છે (3.43%). 16,39,864 મતદારોના મોતનો દાવો થયો છે (2.96%). 7,09,870 મતદારોના નામ ડુપ્લિકેટ અથવા એક કરતાં વધુ સ્થળે નોંધાયેલા હતા (1.28%).
નોટિસો અને રૂબરૂ સુનાવણી સંપૂર્ણ પ્રક્રિયામાં અધિકારીઓ દ્વારા કુલ 43,82,824 નોટિસો પાઠવવામાં આવી અને તમામ કેસોમાં રૂબરૂ સુનાવણી કરવામાં આવી. તેના પરિણામે 43,20,957 કેસોને અંતિમ યાદીમાં સમાવિષ્ટ કરવા માટે સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યા છે. તે ઉપરાંત અન્ય 4,02,53,151 યોગ્ય મતદારોને પણ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
તફાવત અને તપાસ બાદ 61,867 મતદારોને અયોગ્ય ઠેરવતા ફાઇનલ લિસ્ટમાંથી કાયમી રીતે કાઢી દેવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની ટિપ્પણી અને આગળની કાર્યવાહી કર્ણાટકના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અંબુ કુમારે જણાવ્યું કે, “16 જૂન, 2026 સુધીમાં ઇલેક્ટોરલ રોલમાં નોંધાયેલા આશરે 5.54 કરોડ મતદારોમાંથી અંદાજે 1.08 કરોડ ડ્રાફ્ટ રોલમાં નહોતા. તેમાં લગભગ 18 લાખ મૃત્યુ પામેલા અને આશરે 7 લાખ ડુપ્લિકેટ મતદારો રહ્યા હતા; એટલે આશરે 25 લાખ મતદારો કે તો મૃત્યુ પામેલા હતા કે ડુપ્લિકેટ હતા.”
અંબુ કુમરે ઉમેર્યું કે, “ડ્રાફ્ટ રોલ બહાર રહેલા લોકોમાંથી છેલ્લા અઢી મહિનામાં 8.19 લાખથી વધુ મતદારોની નવી નોંધણી કરવામાં આવી છે અને આ ઝુંબેશ ચાલુ રહેશે. જે પણ પાત્ર નાગરિકોના નામ છૂટી ગયા હોય તેઓ Form 6 ભરીને અરજીઓ કરી શકે છે; ચકાસણી બાદ તેમના નામ ઉમેરવામાં આવશે.”