દિવાળી વેકેશન રેલવે ટિકિટમાં મોટો ખેલ
દિવાળી વેકેશન દરમિયાન ગુજરાતથી ઉત્તર ભારતમાં અને અન્ય રૂટ્સે પ્રવાસ માટે કન્ફર્મ રેલવે ટિકિટ મેળવવી મુશ્કેલ બનેલી હોવાનું માર્ગે આવ્યો છે. દિલ્હી સુધી પહોંચેલી ફરિયાદમાં જણાવાયું છે કે બુકિંગ એજન્ટો દ્વારા બોગસ/ડમી મુસાફરોના નામે ટિકિટો પહેલેથી બુક કરતા હોય છે અને તેથી જ્યારે ઓનલાઇન બુકિંગ વિંડો ખુલે ત્યારે સામાન્ય મુસાફરોને ટિકિટ મળી રહેતી નથી.
ફરિયાદની મુખ્ય બાબતો અનુસાર એજન્ટો અને કેટલીક સંભવિત રીતે રેલવે કર્મચારીઓ સાથે મળીને ડમી નામે સીટો અગાઉથી બુક કરાવે છે. તેનો લાભ ઉઠાવવામાં આવે છે અને છેલ્લી ક્ષણે મુસાફરો પાસેથી તગડી રકમ વસૂલીને જણાવ્યું જાય છે કે તેમના નામે ટિકિટ કન્ફર્મ નહીં હોય, પરંતુ કોઈ અન્ય લોકોના નામે કન્ફર્મ ટિકિટ પર જ મુસાફરી કરવી પડશે.
આ પ્રકારની વ્યવસ્થા તો નજરે પડી છે અને રેલવે કર્મચારીઓની મિલીભાગીની પણ શંકા ઉઠાવવામાં આવી છે. બુકિંગ વિન્ડો દરમિયાન જોવા મળેલી ઘટનાઓ અડવાન્સ રિઝર્વેશન પીરિયડ (ARP) અનુસાર સવારે 8 વાગ્યે ઓનલાઈન બુકિંગ વિન્ડો ખૂલતાં જ IRCTC પોર્ટલ પર ભારે લોડ અને ટેકનિકલ સમસ્યાઓ થવાની ફરિયાદ પણ કરવામાં આવી છે.
ફરિયાદોમાં સમયરેખા પ્રમાણે વિન્ડો ખુલ્યા પછીની ઘટનાઓ આ પ્રમાણે નોંધાયા છે: સવારે 8:01 વાગ્યે: બુકિંગ શરૂ થવા પહેલા બધા ટ્રેનોમાં સીટો ઉપલબ્ધ દેખાય છે. સવારે 8:05 વાગ્યે: બુકિંગનો પ્રયાસ કરતાં સ્ક્રીનમાં ‘હાઈ લોડ’ જેવા એરર મેસેજ દેખાવા લાગતા હોય છે. સવારે 8:06 વાગ્યે: આગળની પ્રક્રિયામાં ‘અનેબલ ટુ પ્રોસેસ’ જેવી નોટિફિકેશન આવતા યુઝર્સ અટકી જાય છે. 8:10 વાગ્યા પછી: માત્ર 10 મિનિટની અંદર તમામ કન્ફર્મ સીટો સમાપ્ત થઈને એપ/પોર્ટલ પર ‘રિગ્રેટ’ અથવા ‘વેઇટિંગ’ દર્શાવવામાં આવે છે; ત્યારબાદ એપ સામાન્ય રીતે ફરી ચલાવાની શરૂઆત કરે છે.
ટૂર ઓપરેટરો અને ‘ગેરંટેડ કન્ફર્મ ટિકિટ’ અંગેની ચિંતા ફરિયાદમાં કહેવામાં આવી છે કે કેટલાક ટૂર ઓપરેટરો દિવાળી ટૂર પેકેજમાં ‘ગેરંટેડ કન્ફર્મ રેલવે ટિકિટ’ ઓફર કરી રહ્યા છે. રેલવે દ્વારા કોઈ ટૂર ઓપરેટરને અલગ ક્વોટા અથવા ખાસ કોચ ફાળવવામાં આવતો નથી, અને તેના કારણે એ ટિકિટો ક્યાંથી અને કેવી રીતે મળે છે તે તપાસનો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
પીક ગાળાની અને રૂટ-ટ્રેન સંબંધી વિગતો ફરિયાદ મુજબ 5 નવેમ્બરથી 25 નવેમ્બર સુધીના પીક ગાળામાં ખાસ કરીને આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ અંગે સતર્ક રહેવાની સૂચના છે. ફરિયાદમાં ગુજરાતના સ્ટેશનો — એટલિકે અમદાવાદ, સાબરમતી અને ગાંધીનગરથી ઉતરતી લાંબા અંતરની ટ્રેનોના બુકિંગ ડેટાની તપાસ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
ટિકિટ બુકિંગની તપાસ માટે ઉલ્લેખિત રૂટ અને ટ્રેનોની યાદીમાં સામેલ છે: સાબરમતી–જમ્મુ તાવી, હાપા–કટરા, જામનગર–કટરા, સર્વોદય એક્સપ્રેસ, જમ્મુ તાવી વિવેક એક્સપ્રેસ, ગાંધીનગર કેપિટલ–દૌલતપુર ચોક, આશ્રમ એક્સપ્રેસ, યોગા એક્સપ્રેસ, સાબરમતી–નવી દિલ્હી રાજધાની, સાબરમતી–બનારસ સુપરફાસ્ટ.
અહેવાલમાં એ પણ નોંધાયેલું છે કે કેટલીક ટિકિટો રાજસ્થાન અથવા અન્ય રાજ્યોના PRS કાઉન્ટરો મારફતે અને એજન્ટો દ્વારા બુક કરાવવામાં આવી હોવાની વિગતો સામે આવી છે. બિહાર અને બંગાળ તરફ જતી ટ્રેનોની બુકિંગ ડેટાની પણ તપાસની માંગણી કરવામાં આવી છે.
તપાસ અને મોનિટરિંગની માંગ ફરિયાદમાં જણાવ્યું છે કે વિન્ડો ખુલે જ સર્વર ડાઉન થવું અને સામાન્ય લોકોનો બુકિંગમાં બાહ્ય રહેવો ગંભીર બાબત છે. ટેકનિકલ ખામી સિવાય શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ અને ગેરરીતિઓની સંભાવના નકારી શકાય નહીં હોવાનું પણ કહી રહ્યું છે. ફરિયાદ પ્રમાણે રેલવે અને IRCTC દ્વારા સઘન મોનિટરિંગ અને તાત્કાલિક તપાસ કરવાની જરૂર છે જેથી વાસ્તવિક મુસાફરોને તેમના હક મળી શકે.