જલ જીવન મિશનના દાવા પાણીમાં
ગુજરાત સરકાર દ્વારા ‘જલ જીવન મિશન’ અંતર્ગત કરોડોના ખર્ચે દરેક ઘર સુધી શુદ્ધ પીણાનું પાણી પહોંચાડવાના દાવા કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ રાજ્યના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મુદ્દો હજી લેમ્બાયેલો છે. છેલ્લા 3 વર્ષમાં પાણી પુરવઠા વિભાગને કુલ 1.51 લાખથી વધુ ફરિયાદો મળી આવી છે જેમાંથી 1.34 લાખ ફરિયાદો બંધ પડેલા હેન્ડપંપ અંગેની છે.
ફરિયાદો અને મુખ્ય આંકડા પાણી પુરવઠા વિભાગમાં નોંધાયેલા ફરિયાદા-ડેટામાંથી સૌથી મોટો મત ભાગ—1.34 લાખ—બંધ હેન્ડપંપ બાબતમાં છે. ઉપરાંત રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાંથી લગભગ 17,000થી વધુ ફરિયાદો એવી પણ છે જેમાં લોકો પૂરતું પીવાનું પાણી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
હેન્ડપંપની સ્થિતિ
હેન્ડપંપની વ્યવસ્થા અને મેદાની હકીકત અહેવાલ પ્રમાણે અનેક ગામડાઓમાં હેન્ડપંપો યોગ્ય રક્ષણ અને જાળવણીના અભાવે લાંબા સમયથી બંધ છે અથવા કાર્યરત નથી રહેતા, જેના કારણે ગ્રામજનોને જળસંબંધિત મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેવામાં સરકારના મહત્ત્વાકાંક્ષી દાવાઓ મેદાન પર પાક્કા પરિણામરૂપ દેખાતા નથી, એવી અસર થાય છે.
ફરિયાદો ઉકેલવાના સમયગાળા
ફરિયાદો ઉકેલવાના સમયગાળા વિશે નિયમ મુજબ પાણી સંબંધિત ફરિયાદોનું નિરાકરણ મહત્તમ 7 દિવસમાં કરવાં હોવાના દિશાસૂચક નિર્દેશ છે, પરંતુ રિપોર્ટમાં ખુલ્યું છે કે અનેક કેસોમાં ફરિયાદો ઉકેલવામાં સમયગાળો 30 દિવસથી લઇને 6 મહિના સુધી પહોંચે છે.
હેલ્પલાઈન 1916
પાણી પુરવઠા વિભાગે ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઈન નંબર 1916 જાહેર કર્યો છે અને આ હેલ્પલાઈનની માહિતી ગ્રામ પંચાયત, આંગણવાડી અને જાહેર સ્થળો પર પ્રદર્શિત કરવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. છતાં તાજેતરના સર્વેમાં જણાવાયું છે કે લગભગ 75% ગ્રામજનોને આ હેલ્પલાઈન વિશે માહિતી નથી, જે ફરિયાદો નોંધાવવાની અને નિવારણ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં અડચણરૂપ બની રહી છે.