તુર્કિયે ભારત પાસેથી ડીઝલ ખરીદી
ઉપલબ્ધ Kpler ડેટા અનુસાર ઓગસ્ટ 2026માં તુર્કિયેએ ભારત પાસેથી દરરોજ 1.2 લાખ બેરલથી વધુ ડીઝલ આયાત કરી હતી. 2017થી ઉપલબ્ધ આંકડાઓમાં આ તુર્કિયે ભારત પાસેથી કરેલી સૌથી મોટી માસિક ડીઝલ ખરીદી ગણાઈ છે.
રશિયાની ભાગીદારીમાં ગીરો તુર્કિયે લાંબા સમય સુધી ડીઝલ માટે રશિયાને મોટો સપ્લાયર રાખ્યો હતો. 2025માં તેના કુલ ડીઝલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો આશરે 85 ટકા હતો. પરંતુ 2026 દરમિયાન રશિયાથી આવતી પુરવઠામાં ગંભીર ઘટાડો આવ્યો અને ઓગસ્ટ સુધી રશિયાનો હિસ્સો લગભગ 20 ટકા રહ્યો.
સપ્લાયમાં બદલાવ અને વૈવિધ્ય લાવવાનો પ્રયાસ રશિયાની સપ્લાયમાં ઘટાડા પછી તુર્કિયે પોતાના ઇંધણ સપ્લાયરોમાં વૈવિધ્ય લાવવા શરૂ કર્યું અને તે પ્રક્રીયામાં ભારત એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બનીને સમરથિત થયું. તે જ સમયગાળામાં તુર્કિયે અમેરિકાથી પણ ડીઝલની ખરીદી વધારી, જેથી સપ્લાય સ્રોતોમાં વિભિન્નતા દેખાઈ છે.
રશિયાના પુરવઠામાં ઘટાડાના કારણો
રશિયાનું પુરવઠો ઘટવાના કારણો ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર રશિયાથી પુરવઠાની ઘટાડાની પાછળ ઘણા પરિબળો હતા, જેમાં મુખ્યત્વે સામેલ છે: રશિયન રિફાઇનરીઓને થયેલા નુકસાન, નિકાસ પર લાગેલા પ્રતિબંધો, રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના અસરો, જેનાથી રિફાઇન્ડ ઇંધણની ઉપલબ્ધતાને પ્રભાવિત કરી છે, મધ્યપૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો અને સમુદ્રી માર્ગો પરની અનિશ્ચિતતા.
યુરોપ, કેન્યા અને વૈશ્વિક બજારમાં ભારતનો ફાળો મધ્યપૂર્વ અને યુરોપમાં સપ્લાય અનિશ્ચિતતા વધવાથી વૈશ્વિક ડીઝલ બજારમાં તણાવ ઉભો થયો છે અને સપ્ટેમ્બર 2026માં ડીઝલની કિંમતોમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો હતો.
ઉપલબ્ધ વેપાર ડેટા અનુસાર બાબ-અલ-મંદેબ માર્ગ મારફતે યુરોપ તરફ જતાં ડીઝલ અથવા ગેસોલિનના જથ્થામાં ભારતીય સપ્લાયનો હિસ્સો આશરે 60 ટકા સુધી ગયો હતો.
ભારતનું રોલ અને રિફાઇનીંગ ક્ષમતા
આ પણ વાંચો: IIT બોમ્બેએ સાહિલ વાકોડે કેસની તપાસ માટે 10 સભ્યોની ઉચ્ચ-સ્તરીય સમિતિ બનાવતાં પ્રોફેસર ડૂલ્લાની પૂછપરછ શક્ય. ભારતની રોલ અને રિફાઇનીંગ ક્ષમતા ભારત વિશ્વના મોટા રિફાઇનિંગ કેન્દ્રોમાંનું jedno છે; દેશમાં મોટી માત્રામાં કાચા તેલની આયાત થાય છે અને સ્થાનિક રિફાઇનરીઓ તેને ડીઝલ, પેટ્રોલ, જેટ ફ્યુઅલ તથા અન્ય ઉત્પાદનોમાં પ્રોસેસ કરે છે.
સ્થાનિક માંગ પૂરી કર્યા બાદ વધારાના રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરવામાં આવે છે અને તેમાંની ક્ષમતા વૈશ્વિક પુરવઠાની ખોટ પૂરી કરવામાં મદદરૂપ બની રહી છે. જોયેલા પડકારોમાં કાચા તેલની કિમતો, શિપિંગ ખર્ચ, વીમા ખર્ચ, ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો અને વિદેશી વેપાર નિયમો શામેલ છે.
આ ઉપરાંત, ઊર્જા સુરક્ષા અને નિકાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આગામી દૃશ્ય અને અનિશ્ચિતતાઓ ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર ઓગસ્ટ 2026માં ભારતની રશિયન ક્રૂડ આયાતમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો અને સપ્ટેમ્બરમાં વધુ ઘટાડાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી.
વૈશ્વિક ડીઝલ વેપારમાં આગળનું પ્રકૃતિ રશિયા અને મધ્યપૂર્વમાંથી સપ્લાય ક્યારે પુનઃસામાન્ય થશે, સમુદ્રી માર્ગો પરની સ્થિતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ-ફ્યુઅલ કિંમતો પર નિર્ભર રહેશે.