હવે H1N1 વેક્સિન ક્યારે લેવી જોઈએ અને શું દર વર્ષે રસી લેવી જરૂરી છે?

H1N1 વેક્સિન ક્યારે લેવી જોઈએ?

ઋતુ બદલાતા સાથે H1N1 એટલે કે સ્વાઇન ફ્લૂનો ખતરો વધે છે અને લોકો પૂછતા હોય છે કે શું દર વર્ષે H1N1 રસી લેવી જરૂરી છે. હકીકતમાં H1N1 હવે સિઝનલ ઇન્ફ્લુએન્ઝાનો ભાગ બની ચૂક્યો છે અને વાયરસ સતત બદલાતો રહેતો હોવાથી અને રસીની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા સમય સાથે ઘટતી હોવાથી વાર્ષિક રસીકરણની સલાહ આપવામાં આવે છે.

વર્ષે એકવાર રસી લેવાની જરૂર કેમ?

વાયરસનું સ્વરૂપ અને માનવ શરીરની ઇમ્યુનિટીમાં સમય સાથે ફેરફાર થવાથી એક વર્ષે લીધેલ રસી આગામી સિઝનમાં પૂરતું રક્ષણ ન આપી શકે. રસીના પ્રભાવમાં સમય સાથે ઘટશે અને નવા સ્ટ્રેઇન્સ દાખલ થવાના કારણે વેક્સિનને દર વર્ષે અપડેટ કરવામાં આવે છે. તેવામાં રસી ગંભીર બીમારી અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સ્થિતિ સામે સઘન રક્ષણ પૂરૂં પાડે છે.

WHOની ભલામણ

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ 2026-27 ઉત્તર ગોળાર્ધ સિઝન માટે H1N1 ના અપડેટેડ કમ્પોનન્ટ તરીકે A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like virus ની ભલામણ કરી છે અને ભારતમાં NCDC પણ સિઝનલ ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિન વિશે તાજી માહિતી આપે છે.

રસી લેવા માટે શ્રેષ્ઠ સમય

સપ્ટેમ્બર અને ઑક્ટોબર મહિના સિઝનલ ઇન્ફ્લુએન્ઝા રસીકરણ માટે સૌથી અનુકૂળ સમય માનવામાં આવે છે. ઑક્ટોબરમાં રસી લેવી યોગ્ય છે અને જો તમે મોડે પણ રસી કરાવો તો પણ તે ફાયદાકારક રહેશે જ્યારે શિયાળો કે ફ્લૂ સીઝન ચાલુ હોય.

રસીનો અસરકારક સમય

રસી લીધા પછી શરીરમાં પૂરતી એન્ટિબોડી અને રક્ષણાત્મક ઇમ્યુન રિસ્પોન્સ બનવામાં આશરે 14 દિવસનો સમય લાગે છે. રસી લીધા પછી પણ H1N1 થવાની શક્યતા રહે છે, કારણ કે ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિન 100% રોગમુક્તિની ગેરંટી નથી આપી શકતી.

કોઈને ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ?

વૃદ્ધો, નાના બાળકો, ગર્ભવતી મહિલાઓ, લાંબી બીમારીઓ ધરાવતા દર્દીઓ અને હેલ્થકેર વર્કર્સને ખાસ કાળજી રાખવાની જરૂર છે. આ માહિતી સામાન્ય જાગૃતિના હેતુથી આપવામાં આવી છે. રસીકરણનો યોગ્ય સમય, ડોઝ અને જરૂરિયાત વ્યક્તિની ઉંમર તથા સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ પર નિર્ભર કરે છે.